Kanon
Z Biblioteki Ossus, polskiej encyklopedii ''Gwiezdnych wojen''.
Kanon, kanon wydawniczy to zbiór wszystkich tych faktów dotyczących świata Gwiezdnych wojen, które nie są wzajemnie sprzeczne i w sposób najpełniejszy opisują rzeczywistość tego świata. Kanon jest tworzony przez publikowanie informacji w źródłach - książkach, filmach, grach komputerowych itp. - licencjonowanych przez Lucasfilm, a do kontroli nad nim i rozwiązywania ewentualnych konfliktów wykorzystywana jest aplikacja zwana Holocronem.
Możliwe jest pojawianie się treści licencjonowanych (pochodzących z zatwierdzonych przez Lucasfilm źródeł), jednak niekanonicznych - czyli będących "wariacjami na temat Gwiezdnych wojen" i nie zaliczających się do "historii" i "rzeczywistości" świata. Do najbardziej znanych spośród nich należy seria komiksów Infinities, a także zniszczenie przez myśliwiec pilotowany przez Keyana Farlandera (postać gracza w grze X-Wing) Gwiazdy Śmierci.
Głównym wyznacznikiem kanoniczności jest zgodność danego faktu z wydarzeniami przedstawionymi w starej i nowej trylogii filmowej oraz wypowiedziami George'a Lucasa, a dalej - z kolejnymi kręgami źródeł. W przypadku wprowadzenia późniejszych zmian w opublikowanych już filmach lub innych źródłach (Edycja Specjalna filmów, korekty w komiksach), za obowiązującą uważana jest wersja nowsza.
Spis treści |
George Lucas a kanon
Polityka wydawnicza i licencyjna LucasFilmu zmierza do utrzymywania powyższej, szerokiej wersji kanonu. Równocześnie George Lucas ogranicza swoje zainteresowanie Gwiezdnymi wojnami do wydarzeń opisanych w materiałach, które sam współtworzył (przede wszystkim filmy), natomiast całą resztę materiałów (nie należących do kanonu G) traktuje jako swoisty "świat alternatywny", czy może raczej "dopełniający" - tworząc, nie dba o zgodność z innymi źródłami. Skutkiem tego była m.in. konieczność stosowania retconów po pojawianiu się każdego z nowych filmów.
Kanon a źródła
W Holocronie Leland Chee klasyfikuje źródła według kilku "poziomów kanoniczności", mających dostarczyć wskazówek co do tego, jaka jest waga danej wersji wybranego faktu w przypadku konfliktu:
- Kanon G (G-canon) - "kanon George'a Lucasa" (George Lucas' canon) - sześć filmowych części Gwiezdnych wojen plus ich adaptacje książkowe, jeżeli nie są wprost sprzeczne z filmami (nie liczą się tu np. sprzeczności rozwiązane za pomocą retconów).
- Kanon C (C-canon) - "kanon ciągłości" (continuity canon), zawierający wszelkie materiały poza sześcioma epizodami, które nie zaprzeczają sobie nawzajem.
- Kanon S (S-canon) - "kanon drugorzędny" (secondary canon), zawierający głównie materiały starsze, takie jak komiksy ze stajni Marvela.
- Kanon T (T-canon) - "kanon telewizyjny" (TV canon), zawierający jedynie przyszłe seriale: Wojny klonów i Gwiezdne wojny.
- Kanon N (N-canon) - "niekanon", zawierający m.in. materiały, które są sprzeczne kanonem G lub C; ogólnie rzecz biorąc - treści licencjonowane, jednak nie należące do ciągłości świata GW.
Konflikty w kanonie
Z zasady celem wydawców i autorów jest utrzymanie lub stworzenie spójności między wszystkimi elementami świata. Konflikty między różnymi źródłami rozwiązywane są na bieżąco przy ich wystąpieniu. Istnieją trzy sposoby rozwiązania takiego konfliktu:
- Retcon (ang. retroactive continuity - "wsteczna ciągłość") - stworzenie dodatkowego, często fabularnego wyjaśnienia, które prowadzi do pogodzenia wydawałoby się sprzecznych tekstów (np. śmierć hrabiego Dooku w grze komputerowej, podczas gdy "w rzeczywistości" ginie on dopiero w Zemście Sithów - wytłumaczona jako śmierć jego "kopii"; lub też sprzeczność opisu osobowości Zuckussa w Trylogii wojen łowców nagród z ustalonym wcześniej kanonem - wyjaśniona jako przejaw jego schizofrenii). Retcon to zazwyczaj synteza informacji z kilku źródeł poszerzona o nowe elementy.
- Odrzucenie faktu - uznanie, że wariant zdarzenia uznany za mniej wiarygodny - na przykład na podstawie niespójności ze znaczącą większością innych źródeł - w ogóle nie zaistniał (np. Keyan Farlander lub Rookie One niszczący Gwiazdę Śmierci).
- Licentia poetica" - założenie, że niektóre wydarzenia zaistniały, jednak nie dokładnie w takiej postaci, w jakiej zostały przedstawione w danym źródle; wskazanie na źródło, które jest najbliżej zgodności z rzeczywistością (sposób przedstawienia niektórych wydarzeń w serialu animowanym Clone Wars lub bardziej humorystycznych spośród komiksów).
Zasadniczo elementy ze źródła o wyższym poziomie kanoniczności traktowane są jako ważniejsze, każdy przypadek jest jednak rozważany indywidualnie. Niektóre konflikty i niejasności nie zostały jeszcze rozwiązane w żaden z powyższych sposobów - zazwyczaj dotyczy to starszych źródeł, jak np. The Glove of Darth Vader czy część wydarzeń z komiksów Marvela.
Kanon a gry komputerowe
W przypadku gier komputerowych (jak również fabularnych itp.) zasadą jest pozostawianie jak największej części zmiennych elementów fabuły w stanie niesprecyzowanym - jedynie kluczowe dane, takie jak płeć głównego bohatera czy wybór przez niego określonej strony Mocy są definiowane. Problem pojawia się także wówczas, gdy istnieje kilka alternatywnych przebiegów fabuły gry.
